Hormoonbehandeling

Een hormoonbehandeling brengt voor veel transpersonen veranderingen met zich mee in seksueel verlangen en seksuele opwinding. Ook de gevoeligheid van de geslachtsorganen kan veranderen. Anderzijds zijn er ook wel transvrouwen en transmannen die geen verschillen in seksueel verlangen ervaren. Voor een deel van de transpersonen die een geslachtsaanpassende behandeling wensen, blijkt een hormoonbehandeling voldoende te zijn om een tevredenheid met het lichaam te bereiken, die ook zorgt voor seksuele tevredenheid. Andere transpersonen vinden verdere chirurgische ingrepen wel noodzakelijk.

Mannelijke hormonen

Door het gebruik van testosteron vermannelijkt het lichaam van transmannen op verschillende manieren. De menstruatie wordt onderdrukt en men ontwikkelt meer lichaamsbeharing, spierkracht en een lagere stem. Transmannen ervaren vaak een toename van seksueel verlangen en opwinding en krijgen dus meer zin in seks (Elaut et al., 2011). Veel transmannen ervaren ook veranderingen in orgastisch gevoel: orgasmes worden krachtiger en korter (De Cuypere et al., 2005). Door de hormonen groeit ook de clitoris bij transmannen, waardoor deze vaak gevoeliger wordt. Ook wordt deze soms een beetje stijf bij seksuele opwinding. Testosteron zorgt er verder soms ook voor dat de vagina minder vochtig wordt. Veel transmannen ervaren dit doorgaans als positief, maar dit kan er ook voor zorgen dat er sneller irritatie ontstaat tijdens vaginale penetratieve seks. In dat geval is het gebruik van glijmiddel aangewezen.

Vrouwelijke hormonen

Bij transvrouwen blokkeert men bij de hormonale behandeling de testosteronproductie en voegt men oestrogenen toe. Hierdoor beginnen de borsten van de meeste transvrouwen te groeien en worden ze doorgaans gevoeliger. In tegenstelling tot transmannen, merken veel transvrouwen door het gebruik van hormonen een daling op in seksueel verlangen en seksuele opwinding (Elaut et al. 2008). Transvrouwen hebben dus vaak minder zin in seks wanneer ze starten met de hormoonbehandeling, en krijgen minder makkelijk een erectie, of helemaal niet meer. Als een erectie echter nog gewenst is, kan de hormonale behandeling hierop afgestemd worden, in overleg met de behandelende arts. Soms wordt geprobeerd om een proefbehandeing met een lage dosis van een testosteron voorloper te geven om het effect op het seksueel verlangen na te gaan. Het seksueel verlangen van transvrouwen is gemiddeld genomen vergelijkbaar met dat van cisgender vrouwen. Het gaat dus meestal niet om een abnormaal laag seksueel verlangen, maar het verschil met vroeger kan een aanpassing vergen. Slechts één op vijf ervaart deze vermindering in seksueel verlangen als lastig. Bovendien stijgt het sekueel verlangen vaak terug eens de transitie verder gaat en het lichaam beter bij de genderidentiteit past. Daarnaast ervaren ook transvrouwen veranderingen in orgastisch gevoel: orgasmes worden langer en intenser (De Cuypere et al., 2005).

Bronnen

  • Elaut, E. (2014). Biopsychosocial factors in the sexual desire of contraception-using couples and trans persons. Ghent University. Faculty of Psychology and Educational Sciences, Ghent, Belgium.
  • Elaut, E., De Cuypere, G., De Sutter, G., Gijs, L., Van Trotsenburg, M., Heylens, G., Kaufman, J.M., Rubens, R. & T’Sjoen, G.  (2008). Hypoactive sexual desire in transsexual women: prevalence and association with testosterone levels. European Journal of Endocrinology, 158, 393-399.
  • Elaut, E., Wierckx, K., Van Caenegem, E., Van de Peer, F., Dedecker, D., Van Houdenhove, E. & T’Sjoen, G. (2011). Sexual desire in female-to-male transsexual persons: exploration of the role of testosterone administration. European Journal of Endocrinology, 165, 331-337.
  • De Cuypere, G., T’Sjoen, G., Beerten, R., Selvaggi, G. De Sutter, P., Hoebeke, P., Monstrey, S. & Vansteenwegen, A. (2005). Sexual and Physical Health After Sex Reassignment Surgery. Archives of Sexual Behaviour, 34, 6, 679-690.