Operaties

Tevredenheid met het lichaam heeft een positieve invloed op de seksualiteitsbeleving. Sommige transgenders vinden een geslachtsaanpassende operatie noodzakelijk om tevredenheid met het eigen lichaam te bekomen. Seksuele tevredenheid blijkt dan ook vaak samen te hangen met tevredenheid over de fysieke uitkomsten van de operatie(s) (De Cuypere et al., 2005). Eventuele complicaties of tegenvallende resultaten van de operaties kunnen dus zorgen voor een grotere seksuele ontevredenheid. Meestal doormaakt men na de operatie eerst een gewenningsproces dat een tijdje kan duren, omdat het lichaam en de seksuele werking ervan opnieuw ontdekt moeten worden. Uit een studie van het Gentse genderteam blijkt dat 65% van de transvrouwen en 95% van de transmannen die een geslachtsoperatie gehad hebben een orgasme kon bereiken door masturbatie (De Cuypere et al., 2005). De meeste participanten konden zowel door masturbatie als door seksueel contact een orgasme bereiken. Na de geslachtsoperatie rapporteerde de meerderheid een verbetering van hun seksleven en meer seksuele opwinding. De seksuele organen van transpersonen functioneren echter niet volledig hetzelfde als die van niet-transpersonen.

Metadoioplastie

Bij een metaiodoplastie maakt men van de clitoris een kleine penis en van de schaamlippen maakt men balzakken. De grootte van deze penis verschilt sterk, afhankelijk van de grootte van de gegroeide clitoris. Penetratie met een penis na metadoioplastie is meestal niet mogelijk. Er bestaan echter wel verschillende soorten penisprothesen en voorbinddildo’s die transmannen die een metadoioplastie ondergingen kunnen gebruiken. Een penis na metadoioplastie is doorgaans te klein voor een standaard condoom, maar er zijn verschillende oplossingen om toch veilig te vrijen. Transmannen met een metadoioplastie kunnen later nog beslissen om een falloplastie te ondergaan.

Falloplastie

Bij een falloplastie wordt een penis geconstrueerd, gewoonlijk uit een deel van de voorarm. Seksuele stimulatie is vrij vlug na de operatie al mogelijk, maar transmannen die een falloplastie ondergingen krijgen niet spontaan een erectie wanneer ze zich seksueel opgewonden voelen. Een erectie is wel mogelijk met een erectieprothese, die vanaf 12 maanden na de falloplastie kan worden geplaatst tijdens een bijkomende operatie, en waardoor seksueel contact met penetratie mogelijk wordt. Niet alle transmannen kiezen echter voor een erectieprothese, en ook zonder erectieprothese is stimulatie met orgasme mogelijk. De meest gevoelige plek van de penis zit bij transmannen die een falloplastie ondergingen echter niet aan de top maar aan de schacht, waar eerst de clitoris zat. Het orgasme voelt daardoor misschien een beetje anders dan daarvoor, maar is zeker nog mogelijk. Bij het klaarkomen is er geen zaadlozing, waardoor zwangerschap niet mogelijk is. Hoewel er dus geen sperma wordt geproduceerd zijn transmannen die een falloplastie ondergingen echter wel nog steeds vatbaar voor besmetting met SOA’s.

Vaginectomie

Meestal wordt bij een falloplastie of metadoioplastie de schedeopening chirurgisch dichtgemaakt, maar dit hoeft niet noodzakelijk. Er zijn ook transmannen die de mogelijkheid om gepenetreerd te kunnen worden willen behouden, en dit is perfect mogelijk. Het is dan wel nog steeds belangrijk om je te beschermen tegen SOA’s door middel van een condoom.

Vaginoplastie

Bij een vaginoplastie wordt uit een penis een vagina gereconstrueerd. Hierdoor wordt het voor transvrouwen mogelijk om penetratieve vaginale seks te hebben. In tegenstelling tot niet-transgender vrouwen worden veel transvrouwen die een vaginoplastie hebben gehad echter niet (voldoende) vochtig bij seksuele opwinding. 2 op 3 transvrouwen ervaren wel vaginale lubricatie tijdens seksuele opwinding en/of orgasme (De Cuypere et al., 2005), mogelijk afkomstig van de klieren van Cowper, de klieren die voorheen zorgden voor ‘voorvocht’. Bij de helft is dit echter onvoldoende voor seksuele activiteit, dus meestal is het gebruik van glijmiddel aangewezen.

Bij een vaginoplastie wordt de clitoris gereconstrueerd uit het voorste deel van de eikel, dat het meest gevoelig is. Zoals bij cisgender vrouwen is dit voor veel transvrouwen dus de meest gevoelige plek. Veel transvrouwen kunnen dan ook klaarkomen door het stimuleren van de clitoris, zowel rechtstreeks als door vaginale penetratie. Uit onderzoek blijkt dat 65% van de Vlaamse transvrouwen bijna altijd een orgasme bereikt tijdens masturbatie. Voor orgasme tijdens seksuele activiteit liggen de cijfers een stuk lager, maar dit is binnen de algemene bevolking ook zo. Een deel van de transvrouwen verliest echter de orgasmecapaciteit na een geslachtsaanpassende operatie.

Na de operatie wordt gedurende een periode gebruik gemaakt van een prothese om de neovagina open te houden (dilateren), waarbij het belangrijk is om de instructies van de chirurg op te volgen. Het duurt normaal gezien 5 tot 8 weken voordat een penis van gemiddelde lengte (of prothese) in de vagina kan gebracht worden. In het begin kan seks dan ook pijnlijk zijn, dus is voorzichtigheid aangewezen. Het kan helpen om enkele uren voor de seks te dilateren. Eens alles is genezen, kan je gerust beginnen experimenteren. Aangezien de lichaamsbeleving nu anders is, zal ook de seksualiteit opnieuw moeten ontdekt worden.

Orchidectomie

Bij een orchidectomie worden de testikels van een transvrouw verwijderd. De testikels maken testosteron en sperma aan, waardoor transvrouwen die een orchidectomie ondergingen vaak niet meer kunnen ejaculeren en mogelijk ook geen erectie meer krijgen of kunnen houden. Dit betekent echter niet dat je geen orgasme meer kan krijgen. Ondanks dat je geen sperma meer aanmaakt, ben je ook nog steeds vatbaar voor besmetting met SOA’s.

 Bronnen

  • De Cuypere, G., T’Sjoen, G., Beerten, R., Selvaggi, G. De Sutter, P., Hoebeke, P., Monstrey, S. & Vansteenwegen, A. (2005). Sexual and Physical Health After Sex Reassignment Surgery. Archives of Sexual Behaviour, 34, 6, 679-690.
  • Wierckx, K, Elaut, E, Van hoorde, B, Heylens, G, De Cuypere, G, Monstrey, S, Weyers, S, Hoebeke, P & T’Sjoen, G (2014). Sexual desire in trans persons: association with sex reassignment treatment. Journal of Sexual Medicine, 11, 107-118.