Gevolgen

Iedereen die ooit een voornaams- of geslachtswijziging doorliep, weet wat een berg administratie dit met zich meebrengt. Om je nieuwe voornaam en/of geslacht te registreren in de verschillende databanken waarin je bent opgenomen (en dat blijken er heel wat te zijn…), heb je vaak nog heel wat tijd en geduld nodig. Om je hier mee op weg te helpen, overlopen we enkele belangrijke zaken en geven we je tevens nog wat belangrijke informatie mee over de gevolgen van een officiële voornaams- en/of geslachtsverandering. Heb jij nog bepaalde vragen of wil je ervaringen delen, mail ons!

Een nieuwe identiteitskaart

Eens de wijziging van je voornaam of van je geboortegeslacht werd vermeld in de geboorteakte, kan je met behulp van de verkregen attesten een nieuwe identiteitskaart aanvragen. Soms moet je zelf niets ondernemen en verzorgt je gemeente de inschrijving/aanpassing in de bevolkingsregister. De gemeente stuurt je vervolgens een brief op met je nieuw rijksregisternummer (ingeval van een geslachtswijziging) en de vraag om je nieuwe identiteitskaart te komen aanvragen. Een nieuw rijksregisternummer bekomen kan tevens enkele weken duren. Vraag zeker even na bij het gemeentebestuur van je woonplaats wanneer je jouw aanvraag tot voornaams- en/of geslachtswijziging indient welke stappen jij zelf dient te ondernemen, en met welke termijn je rekening moet houden.

De nieuwe elektronische identiteitskaart dien je aan te vragen bij de burgerlijke stand van je gemeente (voorzie een nieuwe pasfoto). Je behoudt je oude ID-kaart tot je jouw nieuwe ontvangt. De aflevertermijn voor een nieuwe identiteitskaart bedraagt ongeveer 2 weken. (Meer info over het bekomen van een nieuwe ID-kaart is hier te vinden.) Deze nieuwe identiteitskaart zal de nieuwe voornaam en/of het actuele geslacht vermelden samen met het nieuw rijksregisternummer dat je werd toegekend, aangepast aan de gewijzigde sekse. Let wel: indien je enkel je voornaam liet wijzigen, dan zal je identiteitskaart nog steeds het oorspronkelijk geboortegeslacht (M/V) vermelden.

Uittreksel of afschrift?

Van zodra de wijziging in de marges op de geboorteakte werd vermeld, kan je een uittreksel bekomen van je geboorteakte met de huidige (nieuwe) gegevens. Een uittreksel uit een akte van de burgerlijke stand is een verkorte weergave van de inhoud van die akte en bevat enkel de essentiële elementen ervan. Op dit uittreksel is er dus geen spoor van de wijziging van voornaam en/of geslachtsmelding zichtbaar. Meestal volstaat een uittreksel van de geboorteakte (bv. bij sollicitatie). In sommige instanties heb je een letterlijk afschrift nodig (bv. bij adoptie). Een letterlijk afschrift, ook wel volledig afschrift of expeditie of integraal afschrift genoemd, geeft de inhoud van de akte in zijn geheel weer. In dat geval is de wijziging (de kanttekening in de marge) dus wel zichtbaar.

Mutualiteit

Nieuwe kleefbriefjes kan je aanvragen bij de mutualiteit zodra je een nieuw rijksregisternummer hebt.

Reispaspoort

Een reispaspoort blijft 5 jaar geldig, maar na een geslachtswijziging vraag je beter een nieuw exemplaar aan indien je van plan bent te reizen naar landen waarvoor de gewone Belgische identiteitskaart niet volstaat. Ook hiervoor kan je bij je gemeentebestuur terecht. Voor de aanvraag heb je de volgende documenten nodig: twee recente pasfoto’s, je nieuwe identiteitskaart en eventueel uw oud reispaspoort. Vraag je reispaspoort zeker op tijd aan, want de afgiftetermijn is minstens vijf werkdagen. Reken op een kostprijs van €86 indien je de gewone procedure volgt.

Rijbewijs

Je moet zelf een nieuw rijbewijs aanvragen bij het gemeentebestuur van je verblijfplaats. Hou rekening met een leveringstermijn van 4 werkdagen tussen aanvraag en afhalen van jouw rijbewijs. Een pasfoto meebrengen is niet meer nodig, tenzij je natuurlijk niet meer lijkt op de huidige foto. Een rijbewijs kost € 25.

Nieuwe akten?

Als je geboorteakte werd aangepast, zullen alle akten die nadien volgen, worden opgemaakt op basis van je nieuwe geslacht. Een nieuwe huwelijksakte zal met andere woorden op basis van je nieuwe geslacht opgesteld worden.

Wat met bestaande contracten, verzekeringen en akten?

Belangrijk is om te weten dat de juridische wijziging van een voornaam en/of het geslacht geldt vanaf het moment van de inschrijving. Dit betekent dat de nieuwe voornaam / het nieuwe juridische geslacht geldt vanaf het heden en voor de toekomst, maar niet in het verleden. Deze zogenaamde ‘ex nunc’ regeling, werd gekozen om rechtsonzekerheid te voorkomen en de persoons- en familierechtelijke verhoudingen die bestaan, te behouden. Concreet betekent dit dat alle reeds bestaande familiebanden behouden blijven. Ook alle persoonsgebonden contracten, verzekeringen enz blijven gelden. Juridisch blijf je immers dezelfde persoon. Dit wilt zeggen dat de wijziging niet retroactief werkt, en dus reeds bestaande contracten ongemoeid laat.

  • Ben je bijvoorbeeld juridisch vader of moeder van een kind, dan zal je dit ook blijven, zelfs al ben je juridisch vrouw of man geworden. De geboorteakte van je kind wordt immers niet aangepast. Je kind kan dit wel zelf aanvragen indien het dat wenst bij de dienst Burgerlijke Stand – Geboorten.
  • Ook in het huwelijksboekje van je ouders sta je met je geboortenaam vermeld. Ook dit kan je laten aanpassen via de burgerlijke stand van je gemeente (dienst Huwelijken).
  • Indien je een eigendom bezit, dan sta je in die akte tevens met naam en toenaam vermeld. Deze akte wordt na een voornaams- en/of geslachtswijziging niet ongeldig. Bij een eventuele toekomstige verkoop zal de voornaamswijziging in de historiek van het eigendom in de verkoopsakte vermeld kunnen worden. Bespreek dit eventueel met je notaris. Overeenkomstig art. 12, eerste lid Organieke wet Notariaat moeten in een notariële akte de partijen vermeld worden met hun naam, gevolgd door hun voornamen, geboorteplaats, geboortedatum en woonplaats + rijksregisternummer. Een vermelding van het geslacht of aanspreking die verwijst naar het geslacht is geenszins wettelijk verplicht (wel gebruikelijk). Je kan dus aan je notaris vragen om die vermelding weg te laten.
  • Ben je partner, vennoot, zetel je in een raad van bestuur waarvan de namen in het staatsblad werden gepubliceerd: geen nood. Een aanpassing is niet noodzakelijk om je positie nog als rechtsgeldig te behouden. Maak eventueel gebruik van een moment waarop veranderingen aan statuten worden opgemaakt om tevens je naamsverandering ook te laten vermelden.
  • Heb je een bestaand contract onder bepaalde voorwaarden verworven, dan mag een firma jou geen nieuw contract met andere voorwaarden aanbieden. Zij dienen je persoonsgegevens aan te passen in overeenstemming met de gegevens op de identiteitskaart, zonder dat hiervoor een nieuw contract nodig is.

Wat met eventueel bestaande veroordelingen?

Indien je een strafblad hebt, is een aanvraag tot officiële voornaams- of geslachtswijziging geen belet, al zal men de motivatie grondig onder de loep nemen om eventueel misbruik te voorkomen. Na een voornaams- en/of geslachtswijziging blijven bestaande veroordelingen of strafvorderingen verbonden aan jouw persoon.