vòòr 2018

Hieronder wordt de procedure vòòr 1 januari 2018 beschreven.

WIE?

Enkel personen van Belgische nationaliteit, VN-vluchtelingen en staatlozen kunnen een procedure tot voornaamsverandering indienen. Bij de indiening van het verzoek moet een van deze hoedanigheden kunnen worden aangetoond.

Sinds de wet op transseksualiteit van 2007, is een voornaamsverandering in het kader van een geslachtswijziging een recht geworden. Voorheen was dat een gunst die werd ingewilligd door de Minister van Justitie. Die gunst kon dus geweigerd worden. Nu in principe niet meer (in principe, want de Minister kan weigeren wanneer de nieuw gevraagde naam aanleiding zou geven tot verwarring).

Wanneer mag het?

De aanvraag tot voornaamswijziging kan worden ingediend, van zodra men start met een hormonale substitutietherapie. Dat betekent dat:

  • indien men het juridisch vrouwelijke geslacht heeft, men deze aanvraag kan indienen van zodra men start met mannelijke hormonen
  • indien men het juridisch mannelijke geslacht heeft, men deze aanvraag kan indienen van zodra men start met vrouwelijke hormonen.

Officieel betekent dit dat men dus géén geslachtsoperatie of andere ingrepen moet hebben ondergaan of gepland hebben om in aanmerking te komen.

Wie dient in?

Het verzoek moet worden ingediend door de betrokkene zelf of door zijn wettelijke vertegenwoordiger. Een verzoek voor een minderjarig kind (jonger dan 18 jaar en niet ontvoogd) moet door beide ouders samen worden ingediend, zelfs wanneer zij gescheiden leven.* Indien de uitoefening van het ouderlijk gezag op grond van een vonnis echter uitsluitend aan één van beide ouders is opgedragen, is die persoon bevoegd om het verzoek alleen in te dienen. Dit sluit evenwel niet uit dat tijdens de procedure naar de mening van de andere ouder kan worden gevraagd.

* Volgens artikel 3 zal het verzoek in principe tevens toegestaan worden indien slechts één van beide ouders tekent.

STAP 1: JE AANVRAAG OPSTELLEN EN INSTUREN

Het verzoek voor een voornaamswijziging moet je aanvragen per brief. Je kan deze voorbeeldbrieven gebruiken:

Wat heb je allemaal nodig?

De volgende verklaringen zijn minimum vereist:

  1. een letterlijk afschrift van de geboorteakte (geen uittreksel)*. Als u in het buitenland geboren bent, een evenwaardige akte, eventueel gelegaliseerd. Als u vluchteling bent en u geen geboorteakte kunt voorleggen, volstaat een attest van het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen. Als u geen enkele aanvaardbare akte van de burgerlijke stand kunt voorleggen, wordt uw identiteit vastgesteld bij vonnis.
  2. een recent bewijs van verblijfplaats;
  3. een bewijs van de Belgische nationaliteit of, voor de vluchtelingen en de staatlozen, een attest dat deze hoedanigheid bewijst;
  4. een bewijs van goed gedrag en zeden, of een uittreksel uit het strafregister;
  5. een verklaring van de psychiater en de endocrinoloog, waaruit blijkt:
    “1° dat de aanvra(a)ger(ster) de voortdurende en onomkeerbare innerlijke overtuiging heeft tot het andere geslacht te behoren dan datgene dat is vermeld in de akte van geboorte;
    2° dat de aanvra(a)ger(ster) een hormonale substitutietherapie ondergaat of heeft ondergaan, teneinde de lichamelijke geslachtskenmerken van het geslacht waartoe de betrokkene overtuigd is te behoren te induceren;
    3° dat de voornaamsverandering een essentieel gegeven is bij de rolomkering.”

De attesten 1 t.e.m. 4 zijn te bekomen op de dienst burgerlijke stand van je woonplaats.

* In het geval van een geboorteakte in een ander land, dient het letterlijk afschrift daar te worden aangevraagd. Indien dit in een andere taal is opgesteld dan het Nederlands, dien je te zorgen voor een beëdigde vertaling.

Het verzoek moet tevens de volledige coördinaten van de verzoeker bevatten (adres, telefoonnummer en eventueel e-mailadres). Opgelet: Elke adreswijziging tijdens de procedure moet worden gemeld aan de dienst  Naamsveranderingen. Tevens moet een nieuw bewijs van verblijfplaats worden toegestuurd of ingediend.

Waar dien je dit in?

De aanvraag en attesten moeten opgestuurd worden naar:

FOD Justitie – dienst Naamsveranderingen
Waterloolaan 115
1000 Brussel

Na het insturen van deze aanvraag, kijkt de dienst Naamsveranderingen het dossier na en neemt contact met je op indien er stukken ontbreken. Indien het dossier volledig is, stuurt de dienst zijn advies en het dossier naar de minister van Justitie ter ondertekening.

Inlichtingen: FOD Justitie – dienst Naamsveranderingen:
Tel.: 02 542 66 75 (ma-do van 14-17u en vrijdag van 9-12u)
Fax: 02 542 70 23
Mail: naamsverandering@just.fgov.be

STAP 2: DE MINISTER HEEFT JE AANVRAAG GOEDGEKEURD

Zodra dat de minister je aanvraag heeft ondertekend, word je daarvan per brief op de hoogte gesteld. Het Ministerieel Besluit waarin de voornaamswijziging wordt toegestaan wordt je dus opgestuurd. De dienst Naamsveranderingen stuurt het het ministerieel besluit ook aan de FOD Financiën. Het registratiekantoor van je woonplaats zal je vervolgens een uitnodiging tot betaling van 49 euro opsturen. Je moet deze “vergunning tegen betaling” laten registreren op dit registratiekantoor.

Voor 2015 was de gemiddelde duur (vanaf het opsturen van het ministerieel besluit aan de FOD Financiën tot de uitnodiging van het voor de persoon bevoegde registratiekantoor aan de persoon) ongeveer 5 weken. Sinds begin 2015 is de FOD Financiën, dienst Registratie, grondig gewijzigd. Hierdoor kan het langer duren voor je een schrijven ontvangt van het ‘registratiekantoor’.

STAP 3: HET INSCHRIJVEN IN DE BEVOLKINGSREGISTERS

Na registratie en betaling moet je binnen de 60 dagen de vergunning naar de bevoegde gemeente verzenden of haar bezorgen zodat zij kan worden overgeschreven. De begeleidende brief bij het Ministrieel besluit geeft een oplijsting van de volgorde van de bevoegde gemeentes in jouw geval. Ben je in België geboren, dan is dit in eerste instantie de gemeente van je geboorteplaats.
De voornaamsverandering wordt van kracht na die overschrijving. De gemeente of diplomatieke post waarvan je afhangt, zal je identiteitspapieren (identiteitskaart, paspoort….) vervolgens aanpassen.

Aan de hand van een nieuwe pasfoto wordt een nieuwe elektronische identiteitskaart aangevraagd. De aflevertermijn voor een nieuwe pas bedraagt ongeveer 2 weken. Meer info over het bekomen van een nieuwe ID-kaart is hier te vinden.

KOSTPRIJS?

Voor een verandering van voornaam geldt een registratierecht van 49 euro indien deze gebeurt in het kader van een geslachtsverandering. Deze 49 euro dien je te betalen bij de registratie van het Ministerieel besluit bij het kantoor der belastingen in je woonplaats.

Reken ook nog de kostprijs van een nieuwe elektronische identiteitskaart (en nieuwe foto’s). Deze prijs van de identiteitskaart verschilt per gemeente. Het totaalbedrag omvat:

  • 12 euro voor de vervaardiging van de kaart. Dit bedrag is hetzelfde voor alle gemeenten.
  • de eventuele gemeentetaks die bepaald wordt door de lokale gemeenteraad.