phalloplastie

De phalloplastie is de reconstructie van de penis, meestal gebeurt dit met weefsel (een ‘ent’) van de voorarm. Het is aangewezen om de voorarm (waar de ent genomen wordt) een aantal keer te epileren met laser. Het is ook heel belangrijk om te stoppen met roken om te vermijden dat de ent afsterft. Informatie over het ontharen van het stuk huid waar de ent genomen zal worden, vind je elders terug.

Operatie

Patiënten worden één dag voor de operatie opgenomen om een preoperatieve darmvoorbereiding te doen (leegmaken van de darmen). De ingreep wordt altijd door twee teams uitgevoerd.

De uroloog opereert van bij het begin van de operatie in de genitale of perineale positie. Hij reconstrueert het vaste of het horizontale deel van de urethra of de urinebuis met de kleine schaamlippen. Zo wordt de uitmonding van de urineafvoer tot vooraan in de schaamstreek verlengd. Tijdens de operatie wordt door verplaatsing van de grote schaamlippen een normaal mannelijk scrotum gereconstrueerd. Via een incisie laag in de onderbuik en ter hoogte van de liezen worden ook de zenuwen vrij geprepareerd evenals de bloedvaten waarop dan later de anastomosen of connecties met het weefsel van de penis zullen plaatsvinden.

De reconstructie van de penis, de zogenaamde falloplastie, gebeurt meestal met weefsel van de voorarm (huid + vetweefsel, geen spier). Dat wordt als vrij gevasculariseerd transplantaat (vrije flap) verplaatst van de arm naar de genitale streek. Hierbij wordt een penis gereconstrueerd als een buis-in-een buis: de binnenste buis dient voor de afvoer van de urine, de buitenste buis dient als volume en bedekking van de penis. De eikel en rand van de eikel worden gereconstrueerd. Deze nieuw gereconstrueerde penis blijft alleen nog verbonden met de voorarm via een slagader voor de toevoer van het bloed en met een ader voor de afvoer van het bloed. Als de uroloog klaar is, de bloedvaten in de lies vrij geprepareerd zijn en de vrije flap dus getransfereerd kan worden, worden deze slagader en ader doorgenomen en met behulp van de microscoop gereconnecteerd met een slagader en een ader in de liesstreek. Zo wordt de bloedcirculatie in de penis op gang gebracht. Ook worden twee zenuwen van de onderarm geconnecteerd, één met een zenuw van de clitoris voor erogene gevoeligheid en één met een zenuw in de liesstreek voor de normale protectieve of beschermende sensibiliteit. Na de operatie wordt de penis zeer frequent gecontroleerd om te zien of de bloedvoorziening nog intact is.

Op de plaats waar de huid en het vetweefsel weggenomen zijn, gebeurt een huidtransplantatie met een huident. Dit geeft wel een wat verlittekend uitzicht en de arm zal er iets dunner uitzien. De operatie duurt zo’n 8 à 9 uur en de patiënt blijft gemiddeld 2,5 weken in het ziekenhuis.

In sommige gevallen wordt ook het weefsel van de dij gebruikt. Dit kan enkel indien er weinig vetweefsel aanwezig is in het bovenbeen. Ook de aanwezigheid van een ader is vereist zodat die geconnecteerd kan worden met de ader in de liesstreek. Hiervoor moet men eerst een onderzoek uitvoeren omdat deze ader afwezig is bij 3% van de bevolking. De operatie op zich wordt op eenzelfde manier uitgevoerd, behalve dat de huid dan afkomstig is van het dijbeen. In het UZ Gent is men gestart met een onderzoek rond de mogelijke verschillen in uitkomst bij het gebruik van huid van het bovenbeen of de voorarm.

Met een recent ontwikkelde techniek is het nu ook mogelijk dat er een kleine verdikking is die de eikel onderscheidt van de rest van de penis. De meest gebruikte techniek naait de stukken huid langs de binnenkant aaneen. De nieuwe techniek zal het stuk huid van de eikel eerst naar buiten toe plooien vooraleer die aan de penis genaaid wordt, hierdoor ontstaat een dikkere rand. Vraag zeker na bij uw chirurg welke techniek hij/zij gebruikt.

vrouwnaarman-page-001

© Fran Bambust, uittreksel uit de brochure ‘Alles wat je altijd al wilde weten over transgenders’.

Een vroege complicatie kan zijn dat zich een klonter vormt in het slagadertje naar de flap. Dan is een nieuwe chirurgische ingreep noodzakelijk om de bloedcirculatie terug op gang te brengen. Andere vroege complicaties zijn, zoals bij elke chirurgische ingreep, nabloeding, moeilijke wondgenezing of infectie. Zo goed als alle transmannen kunnen na phalloplastie rechtopstaand plassen en een orgasme krijgen. Om te kunnen penetreren is een erectieprothese nodig, die vanaf 12 maanden na phalloplastie kan geplaatst worden. Meer informatie over seksualiteit en veilig vrijen na falloplastie vind je onder ‘seksualiteit‘.

Kostprijs

Het ziekenfonds betaalt ongeveer 90% van de kosten voor de ingreep terug. Voor het ziekenhuis zijn daarmee niet alle kosten gedekt. Daarom rekent het ziekenhuis de patiënt een eigen bijdrage rond de 2500 en 21% BTW aan (een totaalbedrag van ongeveer 3000€), inclusief remgeld en opleg voor medicatie.

Herstelperiode

Men moet meestal rekening houden met een tijdelijke arbeidsongeschiktheid van een twee tot drie maanden.

Nazorg

Na een herstelperiode is het mogelijk om met tatoeëertechnieken de eikel in te kleuren, en zelfs om aders op de schacht te tekenen. Dit geeft een nog meer overtuigend resultaat.