haartooi

Een lichaam vervrouwelijken kan onder meer door de haartooi aan te passen. Lang haar en een ronde haarlijn worden bijvoorbeeld vaker geassocieerd met een vrouwelijk uiterlijk. Er zijn verschillende opties om de haartooi te feminiseren. Een volledige haardos is mogelijk door middel van een pruik of een haarprothese. Haaruitdunning kan preventief vermeden worden door een galeatomie. Kale plekken verbergen en/of de haarlijn meer rond te maken kan via haarprothesen of een haartransplantatie. Tot slot kan de haarlijn verlaagd worden, door middel van faciale feminisatie chirurgie.

Pruik 

Een goede pruik zit comfortabel en is nauwelijks van echt haar te onderscheiden. Pruiken kunnen  zowel van natuurlijk als synthetisch haar gemaakt worden, en het ene is niet noodzakelijk slechter dan het andere. Het voordeel van natuurlijk haar is dat het natuurlijker valt en  beweegt, en dat het zoals echt haar ook kan bewerkt worden met een krul- of stijltang én kleuren. Natuurlijk haar zal ook op een andere manier het licht weerkaatsen. Tegenwoordig zijn er ook pruiken die synthetisch en natuurlijk haar combineren, zodat deze bewerkt kunnen worden. Ook de keuze voor een haarstuk is mogelijk. Dit is een stuk haar dat in of op het eigen haar wordt vastgemaakt om het voller te maken of kale plekken te bedekken. De prijs voor een pruik kan sterk variëren, en is onder meer afhankelijk van de lengte en het soort haar (natuurlijk haar is duurder dan synthetisch haar). Een kwalitatieve pruik vind je al  vanaf 700 euro, maar voor een lange pruik met natuurlijk haar betaal je gauw 2000 euro. De prijs van een op maat gemaakte pruik kan rond de 3000 euro liggen. Hou er ook  rekening mee dat een pruik verslijt als je ze dagelijks draagt, en je ze dus regelmatig zal moeten vervangen. De duurste pruik is echter niet noodzakelijk voor jou de beste. Belangrijk is dat je een model kiest dat bij je past. Laat je daarom adviseren in een pruikenwinkel, ze helpen je graag bij de zoektocht naar een geschikte pruik of een haarstuk. Adressen van zaken met ervaring met trans personen vind je in de rechter zijbalk. Voor trans personen is er geen tussenkomst van het ziekenfonds.

Preventief: galeatomie 

Galeatomie is een techniek die ervoor zorgt dat haaruitdunning/-uitval wordt stopgezet. De trans persoon moet een typisch mannelijk haaruitdunningspatroon vertonen om in aanmerking te komen. Het ideale moment om de ingreep uit te voeren is in de beginfase van het uitdunnen van de haardos. Tussen de hoofdhuid en de schedel bevindt zich een spier die zich onder normale omstandigheden ontspannen gedraagt. Onder invloed van mannelijk hormoon wordt deze spier opgespannen en ontstaat druk. Deze druk zorgt ervoor dat de bloedtoevoer naar de haarfollikels wordt afgesnoerd. Bijgevolg vermindert de aanvoer van voeding (vitaminen, mineralen) naar de haarfollikels. Hierdoor kan het haar dun, dof en dood aanvoelen en tenslotte ook gaan uitvallen. Via twee kleine incisies boven de slapen kan de chirurg de spier losmaken. Op deze manier vermindert de druk op de bloedvaten en geraken de voedingsstoffen opnieuw tot bij de haarfollikels. Kortom: deze ingreep stimuleert de doorbloeding van de hoofdhuid.  Let op: galeatomie verbetert de kwaliteit van de bestaande haargroei maar er ontstaan geen nieuwe haren. Deze ingreep kan eventueel voorafgaan aan een haarprothese of haartransplantatie. De operatie duurt slechts 45 minuten en vindt plaats onder lokale verdoving. Een opname is niet vereist. De kostprijs hiervan schommelt tussen de 1000 à 2000 euro. Terugbetaling wordt niet voorzien.

Haarprothese 

Een haarprothese kan voor het gehele hoofd of een kalende plek worden voorzien. Natuurlijke donorharen worden hiervoor bevestigd op een soort grondlaag die wordt vastgekleefd aan de hoofdhuid. Vervolgens kan dit haarstuk bijgesneden worden zodat het mooi geïntegreerd is in het kapsel. De levensduur van een dergelijke prothese is afhankelijk van het type, waardoor de haarprothese soms per maand of per kwartaal moet worden vernieuwd. De kostprijs per prothese is afhankelijk van de grootte van de haarprothese, het gekozen type, en varieert ook naargelang de noodzakelijke vervangingsperiode. Een richtprijs per prothese varieert van 300 tot 2000 euro. Een haarprothese wordt niet terugbetaald in het kader van een transitie.

Haartransplantatie 

Een haartransplantatie is een ingreep waarbij de lichaamseigen haarfollikels worden herverdeeld naar de onbehaarde gebieden. Op deze manier verbergt men een terugliggende haarlijn of kalende plekken. De voorwaarden om in aanmerking te komen zijn:

  • Men moet een typisch mannelijk haaruitdunningspatroon vertonen.
  • De donorzone bevat voldoende kwalitatief haar.
  • Aanwezigheid van meer donorhaar dan er receptorhaar nodig is.
  • Realistische verwachtingen.

Er zijn twee opties in het kader van haartransplantatie. Een eerste techniek betreft de follicular unit transplantation (FUT-methode) en een tweede de follicular unit extraction (FUE-methode).

Follicular unit transplantation (FUT) 

Bij de FUT-methode worden haarfollikels geoogst door onder lokale verdoving een behaarde huidstrook (onderaan het achterhoofd) chirurgisch weg te halen. Onmiddellijk na het verwijderen van de huidstrook wordt deze gehecht. De hechting van de donorzone brengt een litteken met zich mee: een lijn van ongeveer 10cm. De huidstrook wordt microscopisch verdeeld in grafts (kleine units met enkele haarfollikels). Indien voldoende grafts bekomen werden, wordt de patiënt er opnieuw bijgehaald. Vervolgens worden kleine openingen in de hoofdhuid gemaakt rekening houdende met de haargroeirichting van de nog aanwezige haren. De laatste stap houdt het plaatsen van de grafts in. Deze worden onder lokale verdoving handmatig en één voor één ingeplant in de receptorhuid.

Follicular unit extraction (FUE) 

Bij de FUE-methode wordt de hoofdhuid volledig kaal geschoren. Vervolgens worden, onder lokale verdoving, de grafts van een ruime donorzone rechtstreeks naar de ontvangende huidzone verplaatst. Meestal wordt deze techniek aangevuld met platelet rich plasma (PRP) behandelingen. Wanneer de geoogste grafts geen vet/voedingsstoffen bevatten, wordt door middel van deze behandelingen de haargroei bevorderd.

Bij de FUE-methode wordt er niets chirurgisch verwijderd wat als voordeel met zich meebrengt dat men geen litteken overhoudt aan deze methode. Daarnaast is deze techniek ook minder tijdsintensief in vergelijking met de FUT-methode. Anderzijds houdt men dan weer meer kwalitatieve, en intacte haarfollikels over aan de FUT-methode. Daarenboven is het kaal scheren van de hoofdhuid een zeer confronterende stap, die onvermijdelijk is indien de FUE-methode wordt toegepast.

Korte- en langetermijneffecten 

De ingreep brengt korstvorming op de receptorzone met zich mee (de huid waarop haarfollikels zijn getransplanteerd). Wanneer deze huid geneest, vallen de haren, tijdelijk uit (niet de haarfollikels!). Na enkele maanden zal de nieuwe haargroei zichtbaar worden. Hoe de haargroei zich herstelt bij trans personen, onder invloed van hormonen, is tot op heden niet onderzocht. Het is aangewezen jaarlijks op controle te gaan.

Kostprijs

De kostprijs van een haartransplantatie varieert tussen de 3000 en 7000 euro. Het bedrag is afhankelijk van de gekozen techniek en de huidoppervlakte/het aantal haren dat getransplanteerd wordt. Een haartransplantatie wordt gerekend onder de esthetisch-chirurgische ingrepen. Dit betekent dat de ingreep in het kader van een transitie niet wordt terugbetaald.

De haarlijn verlagen

Faciale feminiserende chirurgie (FFS) is een term die een hele bundel van procedures omvat waarbij het mannelijke gezicht wordt vervrouwelijkt. Het verlagen van de haarlijn is één van de mogelijke opties binnen FFS. Door het verschuiven van de haarlijn naar voren, wordt het voorhoofd kleiner waardoor het gelaat een meer vrouwelijke indruk geeft. Het voordeel is dat de haardensiteit onveranderd blijft en haar natuurlijke uitstraling behoudt. Als nadeel brengt de ingreep een litteken met zich mee ter hoogte van de haarlijn. De bewegelijkheid van de hoofdhuid bepaalt welke van de twee onderstaande technieken wordt toegepast.

The single step procedure 

Bij de eerste techniek kan de haarlijn maximaal 1,5cm verlaagd worden. Tijdens de ingreep wordt een incisie gemaakt in de haarlijn. Het teveel aan huid ter hoogte van het voorhoofd wordt verwijderd. Vervolgens wordt de behaarde hoofdhuid naar voren gebracht, tot zover de bewegelijkheid van de hoofdhuid toelaat. Tot slot wordt de incisie gehecht.

The two step procedure

Via de tweede techniek kan de haarlijn tot 8cm verlaagd worden, met behulp van een weefselexpander. Tijdens de eerste operatie wordt een ballon (expander) onder de hoofdhuid geplaatst. Vanaf de eerste week na die ingreep, vult de patiënt de expander stelselmatig met vloeistof. Op deze manier rekt de hoofdhuid langzaamaan uit en wordt ze flexibel. Na zes à acht weken is de huid voldoende vergroot en kan de tweede ingreep plaats vinden. Hierbij wordt de expander verwijderd en wordt de haarlijn verlaagd zoals bij de eerste techniek. Complicaties met de expander kunnen optreden in de periode tussen de twee operaties. Intense pijn, extreme bleekheid van de hoofdhuid en afsterven van het huidweefsel (huidnecrose) wijzen erop dat de expansie (tijdelijk) moet worden stopgezet. Een niet aangenaam neveneffect is een duidelijk zichtbare buil op het hoofd, tijdens de laatste drie weken van de expansieperiode.

Korte- en langetermijneffecten 

Een nachtopname is niet nodig, tenzij deze operatie wordt uitgevoerd in combinatie met andere ingrepen in het kader van FFS. De operatie laat een litteken na, maar dit kan verborgen worden onder de nieuwe haargroei. Mogelijks kan de huid 3 tot 12 maanden na de ingreep lichaamsvreemd aanvoelen.

Kostprijs

Voor een exacte kostenraming wordt best contact opgenomen met de behandelende arts. Tot op vandaag is deze vorm van chirurgie niet terugbetaald.