Transgender en COVID-19

De opkomst van het coronavirus, ook COVID-19 genoemd, heeft wereldwijd verregaande gevolgen gehad. Zowel het virus zelf, als de grote waaier aan maatregelen die globaal werden genomen om het virus te stoppen, hebben ook op transgender personen een invloed gehad. Ondertussen werden verschillende studies opgezet die de effecten van COVID-19 op het leven van transgender personen onderzoeken. Op deze pagina kan je meer lezen daarover.

Toegang tot transgenderzorg

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat de COVID-pandemie de toegang tot transgenderzorg voor transgender personen globaal heeft beperkt (Jarrett et al., 2020; Wang et al., 2020, van der Miesen, Raaijmakers & van de Grift, 2020; Kidd et al., 2020). Geplande consultaties en operaties werden afgezegd of uitgesteld, aangezien transgenderzorg in de meeste landen niet als essentieel wordt beschouwd. Ook de beschikbaarheid van hormonale producten en andere middelen die transgender personen nodig hebben, zoals bijvoorbeeld binders of scheerproducten, werd beperkt. Sommige personen waren (tijdelijk) niet meer in staat om te leven volgens hun genderidentiteit, omdat ze terug thuis of bij niet-steunende familieleden moesten gaan wonen, of omdat hulpmiddelen die het hen mogelijk maken om te leven volgens hun genderidentiteit niet beschikbaar waren.

Het TIP werkte zelf mee aan de TransCareCovid-19 studie, een globaal onderzoek dat de situatie van transgender personen en de toegang tot transgenderzorg tijdens de COVID-pandemie in kaart brengt en waar ondertussen al meer dan 7000 transgender personen van over heel de wereld aan deelnamen. Meer dan 60% van de personen die deelnamen aan dit onderzoek vreesde beperkingen in toegang tot transgenderzorg in de toekomst omwille van COVID-19 (Koehler et al., 2021). Van de personen die (al) in behandeling waren heeft bijna de helft (49,3%) beperkingen in toegang tot transgenderzorg ervaren. Personen met mannelijk geboortegeslacht en personen met een lager inkomen hadden meer risico op beperkingen van de transgenderzorg.

Ook in Vlaanderen en Nederland werd de toegang tot verschillende aspecten van transgenderzorg tijdens de eerste COVID-19 golf beperkt. Uit data van de TransCareCovid-19 survey blijkt dat voor 7,4% van de Vlaamse en Nederlandse participanten de toegang tot hormonen beperkt werd. Psychologische begeleiding en bijeenkomsten van praatgroepen werden afgezegd, maar ongeveer de helft van de participanten gaf aan dat deze wel vrij snel vervangen werden door telefonische consulten of videocalls. Aangezien de meeste consultaties in het begin van de coronacrisis werden geannuleerd, vreesden veel transgender personen dat de wachtlijsten voor transgenderzorg, die in deze landen al tot meer dan een jaar oplopen, nog langer zouden worden. Dit zorgde voor bijkomende angst en stress.

Op onderstaande infographic kan je de resultaten van de TransCareCovid-19 survey voor Vlaanderen en Nederland terugvinden (klik om te vergroten (PDF)):

Mentale gezondheid

Transgender personen hebben reeds een verhoogd risico op de ontwikkeling van mentale problemen. Globaal onderzoek met participanten uit 76 landen heeft aangetoond dat depressiviteit en zelfmoordgedachten zijn gestegen door de beperkingen in toegang tot transgenderzorg omwille van COVID-19 (Jarrett et al., 2020). Dit zowel door de onzekerheid over toekomstige behandelingen als door de afwezigheid van psychologische begeleiding tijdens de coronacrisis. Een longitudinaal onderzoek kwam tot de conclusie dat hoewel psychologische stress binnen hun sample transgender en non-binaire personen ook voor de crisis al hoog was, tijdens de pandemie nog meer respondenten depressieve en angstige symptomen vertoonden (Kidd et al., 2020). Personen van wie de toegang tot transgenderzorg werd beperkt, ervaarden meer psychologische stress. Een Canadese studie vergeleek de mentale gezondheid van transgender en genderdiverse jongeren met die van cisgender jongeren tijdens de eerste coronagolf (april 2020): transgender jongeren rapporteerden significant meer mentale problemen en minder sociale steun dan cisgender jongeren (Hawke et al., 2021). Sociale steun is echter juist een belangrijke beschermende factor voor het mentaal welzijn van transgender personen.

Fysieke gezondheid

Een beperkte toegang tot transgenderzorg leidt niet enkel tot mentale problemen, maar kan ook op de fysieke gezondheid van transgender personen invloed hebben: beperkingen in follow-up na operaties kunnen voor meer complicaties zorgen, en een hormonale behandeling die wordt gestopt of niet goed wordt opgevolgd kan leiden tot de ontwikkeling van osteoporose en de ontwikkeling van hart- en vaatziekten (van der Miesen, Raaijmakers & van de Grift, 2020).

Daarnaast blijkt uit de TransCareCovid-19 survey dat meer dan 50% van de participanten risicofactoren had voor een zwaar verloop van een COVID-19 infectie, zoals cardiovasculaire ziekten, endocriene aandoeningen, astma en roken (Koehler et al., 2021). Onder de Vlaamse en Nederlandse participanten geeft 10,4% aan een coronatest of een behandeling voor COVID-19 uit te stellen wegens angst om gediscrimineerd of slecht behandeld te worden omwille van de transgender identiteit. Hierdoor lopen transgender personen nog meer risico op zware gevolgen van een COVID infectie.

Sociale gevolgen

De COVID-pandemie heeft globaal voor een golf van (tijdelijke) werkloosheid gezorgd. Ook veel transgender personen merken een reductie in hun inkomen of werden werkloos door de pandemie (Jarrett et al., 2020). Binnen een steekproef transgender personen uit Rusland, Thailand en Turkije verwachtte 77% van de respondenten een reductie in hun inkomen. Bovendien bevonden transgender personen zich voor de coronacrisis al vaak in onzekere of tijdelijke jobs.

Deze werkloosheid had tot gevolg dat sommige trans personen moesten intrekken bij niet-steunende of soms zelfs transfobe familieleden, waardoor het risico op negatieve ervaringen steeg en deze personen vaak niet meer in staat waren om te leven volgens hun genderidentiteit. Voor personen die werkloos werden tijdens de pandemie werd het soms ook onmogelijk om hormonale producten en andere genderbevestigende producten te betalen. Dit leidde tot nog meer psychologische stress.

Sommige transgender personen zijn actief in sekswerk, om te overleven of om bij te verdienen. Omwille van de coronacrisis werd in veel landen sekswerk (tijdelijk) verboden, waardoor deze personen hun inkomen verloren en bovendien geen beroep konden doen op steunmaatregelen, aangezien sekswerk in de meeste landen geen formele, gereguleerde job is. Velen zagen zich genoodzaakt om te blijven werken en zichzelf in een gevaarlijke positie te brengen met risico op zowel boetes voor het niet naleven van de maatregelen als op besmetting met COVID-19.

Bovendien werden in sommige landen maatregelen ingevoerd die discriminatie en geweld tegen transgender personen in de hand werkten, zoals de op gender gebaseerde maatregel in Peru, waardoor op maandag, woensdag en vrijdag enkel mannen, en op dinsdag, donderdag en zaterdag enkel vrouwen werden toegelaten in de openbare ruimte. Verschillende transfobe incidenten werden naar aanleiding van deze maatregel gerapporteerd (Perez-Brumer & Silva-Santisteban, 2020).

Transgender personen disproportioneel getroffen

Overal ter wereld heeft het coronavirus dus gezorgd voor een golf aan werkloosheid en mentale en fysieke gezondheidsproblemen. Hierbij worden groepen die historisch reeds gediscrimineerd en gemarginaliseerd werden disproportioneel getroffen (Bowleg, 2020; Perez-Brumer & Silva-Santisteban, 2020). Transgender personen waren reeds voor de pandemie een groep die discriminatie, mentale moeilijkheden en structurele ongelijkheden ervaarde. Ook tijdens deze pandemie ervaren transgender personen niet alleen de effecten van het virus en de bijhorende maatregelen die iedereen ervaart, maar daarnaast ook specifieke moeilijkheden die het voor transgender personen lastiger maken, terwijl ze voorheen al een kwetsbare groep waren. Zeker voor transgender personen die ook migrant, sekswerker, dakloos, arm of asielzoeker zijn is de impact van de pandemie groot (TGEU, 2021). De pandemie heeft er immers voor gezorgd dat bestaande ongelijkheden worden vergroot.

Bronnen