seks en hormonen

Een hormoontherapie brengt voor veel transgender personen veranderingen met zich mee in seksueel verlangen, activiteit en plezier. Ook de gevoeligheid van de genitaliën kan veranderen. Anderzijds zijn er ook transgender personen die geen opvallend verschil opmerken in seksueel verlangen. Voor sommige transgender personen die een genderbevestigende behandeling wensen, blijkt een hormoontherapie voldoende te zijn om een tevredenheid met het lichaam te bereiken die ook zorgt voor seksuele tevredenheid. Andere transgender personen vinden chirurgische ingrepen wel noodzakelijk. Seksualiteit hangt uiteraard niet enkel af van hormonen of van biologische factoren: de relatie, intimiteit, stress, kinderen, enz. spelen een al dan niet belangrijke rol. De eerdere interesse in en ervaring met seks zijn ook bepalende factoren.

Testosteron

Personen die testosteron nemen, ervaren vaak een toename van seksueel verlangen en opwinding en krijgen dus meer zin in seksuele activiteiten, zo toont Vlaams onderzoek (2011). Veel trans personen ervaren ook veranderingen in orgastisch gevoel: orgasmes worden krachtiger en korter. Door de toediening van testosteron groeit de clitoris, waardoor die vaak gevoeliger wordt dan voordien. Ook wordt deze soms een beetje stijf bij seksuele opwinding. Testosteron zorgt er verder soms voor dat de vagina minder vochtig wordt. Veel trans personen ervaren dit doorgaans als positief, maar dit kan er ook voor zorgen dat er sneller irritatie ontstaat tijdens vaginale penetratie. In dat geval is het gebruik van glijmiddel sterk aangewezen.

Oestrogenen

Bij personen die oestrogenen nemen blokkeert de testosteronproductie. Hierdoor beginnen de borsten van de meeste trans personen te groeien en worden ze doorgaans gevoeliger. In tegenstelling tot trans mannen of personen met een vrouwelijk geboortegeslacht, merken veel personen die oestrogenen nemen initieel een daling in seksueel verlangen en seksuele opwinding. Zij hebben dus vaak minder zin in seks wanneer ze starten met de hormoontherapie. Daarbij komt dat ze minder makkelijk (of geen) een erectie (meer) krijgen. Als een erectie nog gewenst is, kan de hormoontherapie hierop afgestemd worden. De arts of endocrinoloog kan bijvoorbeeld een erectiebevorderend middel voorschrijven.

Het seksueel verlangen na het starten met oestrogeenbehandeling is gemiddeld genomen vergelijkbaar met dat van cisgender vrouwen. Het gaat dus meestal niet om een abnormaal laag seksueel verlangen, maar het verschil met vroeger kan een aanpassing vragen. Slechts 1 op de 5 ervaart de vermindering in seksueel verlangen als lastig. Bovendien stijgt het seksueel verlangen vaak terug eens de transitie verder gaat en het lichaam beter bij de genderidentiteit past. Daarnaast ervaren ook personen die oestrogenen nemen veranderingen in orgastisch gevoel: orgasmes worden langer en intenser.

Bronnen

  • Elaut, E. (2014). Biopsychosocial factors in the sexual desire of contraception-using couples and trans persons. Ghent University. Faculty of Psychology and Educational Sciences, Ghent, Belgium.
  • Elaut, E., De Cuypere, G., De Sutter, G., Gijs, L., Van Trotsenburg, M., Heylens, G., Kaufman, J.M., Rubens, R. & T’Sjoen, G.  (2008). Hypoactive sexual desire in transsexual women: prevalence and association with testosterone levels. European Journal of Endocrinology, 158, 393-399.
  • Elaut, E., Wierckx, K., Van Caenegem, E., Van de Peer, F., Dedecker, D., Van Houdenhove, E. & T’Sjoen, G. (2011). Sexual desire in female-to-male transsexual persons: exploration of the role of testosterone administration. European Journal of Endocrinology, 165, 331-337.
  • De Cuypere, G., T’Sjoen, G., Beerten, R., Selvaggi, G. De Sutter, P., Hoebeke, P., Monstrey, S. & Vansteenwegen, A. (2005). Sexual and Physical Health After Sex Reassignment Surgery. Archives of Sexual Behaviour, 34, 6, 679-690.