Hormoonbehandeling

Een hormoonbehandeling brengt voor veel transgender personen veranderingen met zich mee in seksueel verlangen, activiteit en plezier. Ook de gevoeligheid van de geslachtsorganen kan veranderen. Anderzijds zijn er ook transgender personen die geen opvallend verschil in seksueel verlangen ervaren. Voor een deel van de transgender personen die een genderbevestigende behandeling wensen, blijkt een hormoonbehandeling voldoende te zijn om een tevredenheid met het lichaam te bereiken die ook zorgt voor seksuele tevredenheid. Andere transgender personen vinden verdere chirurgische ingrepen wel noodzakelijk. Seksualiteit hangt uiteraard niet enkel af van hormonen of van biologische factoren: de relatie, intimiteit, stress, kinderen enzovoort spelen een al dan niet belangrijke rol. De eerdere interesse in en ervaring met seksualiteit zijn ook bepalende factoren.

Vermannelijkende hormonen

Door het gebruik van testosteron ervaren trans personen vaak een toename van seksueel verlangen en opwinding en krijgen dus meer zin in seks (Elaut et al., 2011). Veel trans personen ervaren ook veranderingen in orgastisch gevoel: orgasmes worden krachtiger en korter (De Cuypere et al., 2005). Door de hormonen groeit de clitoris, waardoor die vaak gevoeliger wordt. Ook wordt die soms een beetje stijf bij seksuele opwinding. Testosteron zorgt er verder soms voor dat de vagina minder vochtig wordt. Veel trans personen ervaren dit doorgaans als positief, maar dit kan er ook voor zorgen dat er sneller irritatie ontstaat tijdens vaginale penetratieve seks. In dat geval is het gebruik van glijmiddel aangewezen.

Vervrouwelijkende hormonen

Ter vervrouwelijking blokkeert men bij de hormonale behandeling de testosteronproductie en voegt men oestrogenen toe. Hierdoor beginnen de borsten van de meeste trans personen te groeien en worden ze doorgaans gevoeliger. In tegenstelling tot transgender mannen, merken veel personen die vervrouwelijkende hormonen nemen door het gebruik van hormonen initieel een daling op in seksueel verlangen en seksuele opwinding (Elaut et al. 2008). Zij hebben dus vaak minder zin in seks wanneer ze starten met de hormoonbehandeling, en krijgen minder makkelijk een erectie, of helemaal niet meer. Als een erectie nog gewenst is, kan de hormonale behandeling hierop afgestemd worden of kan de arts een erectiebevorderend middel voorschrijven.

Het seksueel verlangen na het starten van een vervrouwelijkende hormonale behandeling is gemiddeld genomen vergelijkbaar met dat van cisgender vrouwen. Het gaat dus meestal niet om een abnormaal laag seksueel verlangen, maar het verschil met vroeger kan een aanpassing vergen. Slechts één op vijf ervaart deze vermindering in seksueel verlangen als lastig. Bovendien stijgt het seksueel verlangen vaak terug eens de transitie verder gaat en het lichaam beter bij de genderidentiteit past. Daarnaast ervaren ook personen die vervrouwelijkende hormonen nemen veranderingen in orgastisch gevoel: orgasmes worden langer en intenser (De Cuypere et al., 2005).

Bronnen

  • Elaut, E. (2014). Biopsychosocial factors in the sexual desire of contraception-using couples and trans persons. Ghent University. Faculty of Psychology and Educational Sciences, Ghent, Belgium.
  • Elaut, E., De Cuypere, G., De Sutter, G., Gijs, L., Van Trotsenburg, M., Heylens, G., Kaufman, J.M., Rubens, R. & T’Sjoen, G.  (2008). Hypoactive sexual desire in transsexual women: prevalence and association with testosterone levels. European Journal of Endocrinology, 158, 393-399.
  • Elaut, E., Wierckx, K., Van Caenegem, E., Van de Peer, F., Dedecker, D., Van Houdenhove, E. & T’Sjoen, G. (2011). Sexual desire in female-to-male transsexual persons: exploration of the role of testosterone administration. European Journal of Endocrinology, 165, 331-337.
  • De Cuypere, G., T’Sjoen, G., Beerten, R., Selvaggi, G. De Sutter, P., Hoebeke, P., Monstrey, S. & Vansteenwegen, A. (2005). Sexual and Physical Health After Sex Reassignment Surgery. Archives of Sexual Behaviour, 34, 6, 679-690.