terugkeer

In het kader van een transitie kan een procedure voor voornaamswijziging worden doorlopen. Sinds 1 januari 2018, wanneer de nieuwe transwet in werking trad, zijn een aantal voorwaarden hiertoe vereenvoudigd; en sinds 1 augustus 2018 is deze procedure volledig overgedragen aan de gemeentes. Bijgevolg is een voornaamswijziging vandaag relatief makkelijk.

Het is echter zo dat de reden voor voornaamswijziging in het kader van een transitie slechts één keer kan worden gebruikt. In de aanvankelijke aanvraag werd de overtuiging gebruikt dat het geboortegeslacht niet overeenstemt met de innerlijk beleefde genderidentiteit. Bijgevolg moet de persoon, die de voornaamswijziging ongedaan wil maken, de voornaam laten wijzigen naar de oude of nog een andere voornaam via de “gewone procedure”. (Zie voor uitzonderingen verder op deze pagina). In dit geval gaat het om een gust van de FOD Justitie, eerder dan om een recht voor transgender personen. De kostprijs is per gemeente afhankelijk; vraag dit dus na bij de ambtenaar van de burgerlijke stand.

De “gewone procedure voor voornaamswijziging” is vrij streng. De nieuwe voornaam mag namelijk niet voor verwarring zorgen en mag niet schadelijk zijn voor de persoon of anderen. Toegepast op deze context, moet de nieuw gekozen voornaam vooral/nog steeds in overeenstemming zijn met de innerlijk beleefde genderidentiteit. Zo bijvoorbeeld mag een transgender vrouw, die reeds een geslachtsregistratiewijziging heeft doorlopen (en dus V op het paspoort heeft staan) haar voornaam niet (nogmaals) veranderen naar een eerder typisch mannelijke voornaam. De verwarring die kan ontstaan, zal als schadelijk worden beschouwd, waardoor die voornaam zal worden geweigerd. Er wordt daarom aangeraden deze voorwaardelijke criteria goed na te kijken.

Uitzonderingen

Er zijn een aantal situaties waarin de terugkeer van de voornaamswijziging bij een trans persoon toch mogelijk is, zonder de gewone voornaamsprocedure te moeten gebruiken.

  1. Wanneer de familierechtbank een nieuwe geslachtsregistratiewijziging, en daarbij een nieuwe voornaamswijziging, heeft toegestaan (m.a.w. een terugkeer naar het oorspronkelijk geregistreerde geboortegeslacht). Dus enkel wanneer de familierechtbank een positieve terugkeerprocedure heeft uitgeschreven voor de wijziging van de geslachtsregistratie, kan de gunstprocedure voor transgender personen nogmaals worden gebruikt.
  2. Een niet-ontvoogde minderjarige van 12 jaar of ouder van wie de voornaam al een eerste keer werd veranderd, kan een tweede maal om dezelfde reden om een
    voornaamsverandering verzoeken, voor zover hij niet overgaat tot de aanpassing
    van de registratie van zijn geslacht overeenkomstig artikel 135/1 BW (art. 370/3,
    § 4, vierde lid BW).