erectieprothese

Het plaatsen van een erectieprothese is mogelijk na een phalloplastie operatie. Hierdoor wordt het voor de persoon mogelijk om seksueel contact te hebben met penetratie.

Voorwaarden voor het plaatsen van een erectieprothese zijn:

  • Er zijn geen complicaties meer aanwezig en er dienen geen verdere behandelingen voor de (eventueel verlengde) plasbuis te gebeuren.
  • Er is voldoende gevoel tot in de top van de penis om de operatie veilig te kunnen laten doorgaan. Als er geen voldoende gevoel is in de penis, dan is het risico op traumatische perforatie van de prothese namelijk hoger.

Er zijn verschillende modellen van protheses mogelijk (zie verder). Je arts kan je daarover meer informatie geven. Vraag bij je arts ook de juiste kostprijs en mogelijke terugbetaling na: dit wisselt namelijk per model en merk.

Eendelige semi-rigide of buigzame protheses

                                                 

Eéndelige anatomische prothesen zijn de eenvoudigste typen penisprothesen. De prothese bestaat uit een cilinder, die operatief in de penis wordt ingebracht. Een buigzame prothese bestaat dus uit één stuk die je kan rechtzetten voor penetratie, en naar onder kan buigen in rust. Dit model is zeer eenvoudig en makkelijk in gebruik. Een nadeel is dat hij ook in rust hard aanvoelt, en zo bijvoorbeeld tot zichtbaarheid in een strakke zwembroek leidt. Sommige mannen vinden dit vervelend, omdat het lijkt alsof je steeds een erectie hebt.

Sinds 2016 zijn er specifieke erectieprotheses op de markt die speciaal ontworpen zijn voor transgender mannen en cisgender mannen die een phalloplastie ondergaan hebben. Deze zijn ontworpen door de firma ZEPHYR. De buigzame “ZSI 100 FTM” bestaat uit één cilinder en een realistisch gevormde glans aan de top. De andere zijde bestaat uit een plaatje van staal en silicone dat wordt bevestigd op het schaambeen. Ter hoogte van de clitoris. De prothese kan met een eenvoudige beweging in erectie worden gezet of naar beneden worden gebogen.

https://www.zsimplants.ch/en/products-en/phalloplasty/zsi-100-ftm-malleable-penile-implant/zsi-100-ftm-information

Voordelen:

  • Totaal verborgen in het lichaam
  • Gemakkelijk in het gebruik voor u en uw partner
  • Goede optie voor mensen die niet zo handig zijn
  • In het algemeen de meest eenvoudige chirurgische ingreep
  • Heeft de langste levensduur van alle modellen
  • De prothese kan eenvoudig gebogen worden om hem te verbergen

Nadelen:

  • Blijft stevig als hij niet wordt gebruikt, en is hierdoor relatief zichtbaar in strakke kledij
  • Deze prothese behoudt steeds zijn maximale volume. Hierdoor is de huid steeds onder spanning en is er een groter risico op erosie van de prothese door de huid.
  • Indien ook teelbalprothesen gewenst dienen er apart nog 2 teelbalprothesen geplaatst worden.

Richtprijs:
Totaalprijs: 3180 euro (incl. BTW).
Terugbetaling: GEEN
Afleverkost: 148.74 euro
Prijs voor de patiënt: 3328.74 euro + Kosten van opname, medicatie, operatie (variabel per patiënt)

Driedelige opblaasbare erectieprothese

Deze prothese bestaat uit een met vloeistof gevulde cilinder die wordt ingebracht in de penis, een pompsysteem dat wordt in gebracht in het scrotum en meteen ook dienst doet als teelbalprothese, en een vloeistofreservoir dat wordt ingebracht in de buik.

Je knijpt enkele malen in de pomp in het scrotum om een erectie te krijgen. Als de vloeistof van het reservoir naar de cilinder wordt gepompt, creëert dit een stijve erectie. Om de prothese weer af te laten is er een knopje net boven de pomp in het scrotum die de vloeistof terug naar het reservoir in de buik laat lopen. Ook deze prothese (ZSI 475 FTM) is tegenwoordig specifiek ontworpen voor transgender mannen en cisgender mannen die een phalloplastie ondergaan hebben en zijn ook ontworpen door de firma ZEPHYR. Deze prothese heeft net zoals de ZSI 100 en realistisch gevormde glans aan de top.

https://www.zsimplants.ch/en/products-en/phalloplasty/zsi-475-ftm-inflatable-penile-implant/zsi-475-ftm-information

Voordelen:

  • Totaal verborgen in het lichaam
  • Gemakkelijk te gebruiken
  • Leeglopen in één stap
  • Instrument wordt opgeblazen om stijfheid te geven en loopt leeg om het te verbergen
  • Bootst de natuurlijke erectie na
  • Aangezien de prothese een harde en een slappe toestand heeft, wordt er minder druk op de weefsels uitgeoefend waardoor de kans op erosie lager is.
  • Het pompsysteem in het scrotum doet meteen dienst als teelbalprothese. Indien er dus een vraag naar teelbalprothesen is, hoeft er nog maar één extra geplaatst worden.

Nadelen:

  • Het vereist enige handigheid in gebruik
  • Beperkte levensduur van 5 à 10 jaar (sterk afhankelijk van de mate van gebruik)

Richtprijs:
Totaalprijs: 4800.12 euro (incl. BTW).
Terugbetaling: 3840.10
Afleverkost: 148.74 euro
Prijs voor de patiënt: 1108.76 euro + Kosten van opname, medicatie, operatie (variabel per patiënt)

Complicaties

De combinatie van een nieuwe urinebuis en een erectieprothese in de penis na phalloplastie blijft een grote uitdaging voor chirurgen. De complicatiegraad ligt hoog en vaak moet er opnieuw geopereerd worden. Een follow-up studie in het UZ Gent bij 129 patiënten (met vooral de oudere hydraulische prothesen) vond dat bij 41% van de patiënten de erectieprothese terug verwijderd was als gevolg van een infectie, erosie of slecht functioneren van de prothese (Hoebeke et al., 2010). De meerderheid van deze patiënten koos om de operatie opnieuw te ondergaan, uiteindelijk bleef bij 80% van de patiënten de prothese op zijn plaats na één of meerdere operaties. Bij ongeveer 56% van alle patiënten was heropereren noodzakelijk en zo’n 12% van de patiënten kreeg een infectie. Onderzoek naar de verschillen tussen de meer recente vormen van prothesen is voorlopig nog niet voorhanden.

Kort geleden verscheen een nieuwe studie door het UZ Gent van 56 patiënten met alleen ZSI 475 prothesen (Verla et al. 2021). Hier werd aangetoond dat 32% van de patiënten postoperatieve complicaties doormaakte. Uiteindelijk diende de prothese verwijderd te worden bij 23% van de patiënten vanwege erosie, infectie of slecht functioneren. In sommige gevallen daarvan kon een nieuwe prothese geplaatst worden op hetzelfde moment.

Garantie

Voor deze beide types prothesen bestaat er een garantietermijn van 2 jaar. Belangrijk is wel dat niet elk type van complicatie gedekt wordt door deze garantie. Mensen die bijvoorbeeld een infectie van de prothese hebben kunnen geen beroep doen op deze garantie.
In uitzonderlijke gevallen worden de oudere types protheses (Spectra, Ambicor, AMS 700, Genesis) nog geplaatst. Dit is echter enkel wanneer reeds eerder een prothese van dit type geplaatst werd en deze nog onder garantie vervangen kan worden bij problemen.

Andere mogelijkheden

Er bestaan ook externe hulpmiddelen om een erectie te bekomen. Voor sommigen lukt dit met een strak condoom, een ander alternatief is een op maat gemaakte exocondoom of penis sleeve. Op dit moment wordt er ook onderzoek gedaan over de Elator®, een soort opzetstukje voor de penis dat uit twee ringen en een ondersteunend staafje bestaat, ook gebruikt zou kunnen worden na phalloplastie. Meer informatie hierover vind je onder seksualiteit.

Metadoioplastie

Tegenwoordig zijn er ook erectieprothesen voor na een metaidoïoplastie op de markt. Deze worden in België tot nu toe niet gebruikt en zijn nog niet uitgebreid bestudeerd. In een recente publicatie (Neuville et al. 2021) wordt een beschrijving gemaakt van de techniek en diens complicaties. De noodzaak voor het plaatsen van deze protheses is twijfelachtig aan gezien de phallus na metoidioplastie zelfstandig in staat is om tot erectie te komen en er geen lengtewinst optreedt bij plaatsen van een prothese ten opzichte van andere publicaties waar over metoidioplastie waar geen prothese geplaatst werd. Belangrijk hierbij is dat het effect op het seksueel functioneren op zich niet bevraagd werd in deze publicatie.

Bronnen

  • Doornaert, M., Hoebeke, P., Ceulemans, P., Tsjoen, G., Heylens, G., & Monstrey, S. (2011). Penile reconstruction with the radial forearm flap: An update. Handchirurgie Mikrochirurgie Plastische Chirurgie, 43(4), 208–214.
  • Hoebeke, P. B., Decaestecker, K., Beysens, M., Opdenakker, Y., Lumen, N., & Monstrey, S. M. (2010). Erectile Implants in Female-to-Male Transsexuals: Our Experience in 129 Patients. European Urology, 57(2), 334–341.
  • Verla W, Goedertier W, Lumen N, Spinoit AF, Waterloos M, Waterschoot M, Buncamper M, Monstrey S, Hoebeke P. Implantation of the ZSI 475 FTM Erectile Device After Phalloplasty: A Prospective Analysis of Surgical Outcomes. J Sex Med. 2021 Mar;18(3):615-622. doi: 10.1016/j.jsxm.2020.11.008. Epub 2021 Jan 19. PMID: 33349569.
  • Neuville P, Carnicelli D, Paparel P, et al. Metoidioplasty With Implantation of a Specific Semirigid Prosthesis. J Sex Med 2021;18:830–836.
  • https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT03823014?term=elator&draw=2&rank=1
  • https://www.theelator.com/