metadoioplastie

Bij een metadoioplastie wordt de door hormoongebruik gegroeide clitoris gebruikt om een kleine penis te maken. De clitoris wordt hierbij hoger geplaatst en de plasbuis wordt verlengd tot op de tip van de clitoris, waardoor een micropenis ontstaat. De metadioplastie kan ook zonder plasbuisverlenging worden uitgevoerd. De finale functionaliteit wordt bepaald door de lengte van de clitoris, die zeer wisselend kan zijn. Bij sommige personen groeit de clitoris door testosterongebruik fors, zodat staand plassen bij reconstructie mogelijk wordt. Bij meer dan de helft is dit echter niet het geval. Wegens de beperkte grootte van deze penis is penetratie tijdens seksueel contact doorgaans niet mogelijk, maar een groot voordeel is wel het volledige behoud van de oorspronkelijke orgasmecapaciteit. Meer informatie over seksualiteit en veilig vrijen na metadoioplastie vind je onder ‘seksualiteit‘.

Het is ook mogelijk om na een metadoioplastie op een later moment alsnog te kiezen voor een falloplastie (‘secondaire falloplastie’). Vroeger werd de metadoïoplastie vaak als een noodzakelijke tussenstap voor falloplastie gezien, wat vandaag niet meer standaard zo is, maar sommige personen wensen uiteindelijk toch een grotere penis of de mogelijkheid om penetratieve seks te te kunnen hebben of om rechtstaand te plassen (Al-Tamimi et al., 2019).

Wie

Om in aanmerking te komen voor een metadoioplastie dient men volwassen te zijn, in goede gezondheid te verkeren, niet te roken zodra je op de wachtlijst staat en een BMI tussen de 18 en 30 te hebben. Verder wordt er vooraf gecontroleerd door een uroloog of de plasfunctie in orde is. Indien er blaasproblemen zijn, dienen die eerst aangepakt te worden.

Hoewel heel wat personen voorafgaand aan een metadoioplastie een hysterectomie ondergaan, is dit geen voorwaarde voor een metadoioplastie. Ook een vaginectomie (chirurgische ingreep waarbij de schede (of het geboortekanaal) gedeeltelijk of volledig verwijderd wordt) is geen voorwaarde. Tot slot is een metadoioplastie ook mogelijk zonder plasbuisverlenging.

Complicaties

Het algemeen risico op complicaties is kleiner dan bij de falloplastie (vb. geen problemen met de huidflap mogelijk of de donorsite). De urologische complicaties na metadoioplastie zijn wel vergelijkbaar met deze na falloplastie. Zowel fistels (kanaalvormige zweer) als plasbuisvernauwingen komen voor in ongeveer 50% van de gevallen. Dit is een belangrijke factor die verklaart waarom in 75% van de gevallen er één of meerdere bijkomende chirurgische ingrepen nodig waren.

Voordelen van de metadoioplastie ingreep zijn dat er gewoonlijk geen littekens zichtbaar zijn in de genitale zone en dat er ook geen donorsite wordt gebruikt waar littekens blijvend zichtbaar zijn (zoals de voorarm of het dijbeen bij falloplastie).

Mocht je na een metadoioplastie alsnog opteren voor een falloplastie, dan is het zo dat het risico op complicaties niet verkleint, maar ook niet vergroot (Spinoit et al., 2020; Al-Tamimi et al., 2019). Je moet er dus in dat geval rekening mee houden dat er voor beide operaties complicaties kunnen optreden.

Gevolgen voor de beleving van seksualiteit

De penis na metadoioplastie (of metadoïo) is over het algemeen te klein om te penetreren. Wel kan de penis bij seksuele opwinding een natuurlijke erectie bekomen. Doordat het eigen genitaal weefsel gebruikt wordt, blijft de genitale gevoeligheid ook volledig bewaard en de mogelijkheid tot het krijgen van een orgasme blijft dus behouden. Er worden verschillende hulpstukken ontwikkeld die de seksuele ervaring met een metadoïo kunnen verbeteren, zie hiervoor de pagina over hulpstukken voor in bed.

Er zijn ondertussen ook erectieprothesen voor een metadoïo op de markt, maar deze worden in België tot nu toe weinig gebruikt. Mocht je hier interesse in hebben, bespreek het dan met je arts.

Scrotoplastie

Tegenwoordig wordt ook meer en meer aandacht besteed aan de constructie van een zo ‘normaal’ mogelijk ogend scrotum, hetgeen samen met de metadoioplastie plaatsvindt. Hiervoor gebruikt men weefsel van de buitenste schaamlippen dat naar voren wordt getransfereerd en gedraaid om de balzakken op de juiste plaats te krijgen.  Eventueel kan onderhuids vetweefsel van de venusheuvel gebruikt worden om het scrotum op te vullen. Na verloop van tijd krimpt dit weefsel meestal, zodat enkele maanden later testikelprotheses kunnen worden geplaatst.

Opname duur en herstel

De gemiddelde opnameduur voor deze ingreep bedraagt ongeveer 7 dagen. De eerste 14 dagen na de operatie mag je niet zwemmen of in bad omdat de huid niet te week mag worden. Verder mag je ongeveer zes weken geen zware fysieke arbeid verrichten of sporten. Hoelang men arbeidsongeschikt is, is afhankelijk van het beroep. Bespreek dit vooraf met de arts.

Kostprijs

Het ziekenfonds betaalt ongeveer 90% van de kosten voor de ingreep terug. Voor het ziekenhuis zijn daarmee niet alle kosten gedekt. Daarom rekent het ziekenhuis de patiënt een eigen bijdrage van ongeveer 1000 euro aan voor de metadoioplastie, inclusief remgeld en opleg voor medicatie. Meer informatie over de kostprijs vind je hier.

Bronnen

  • Hage, J. & Van Turnhout, A. (2006). Long-Term Outcome of Metaidoioplasty in 70 Female-to-Male Transsexuals. Annals of Plastic Surgery, 57, 3, 312-316.
  • Monstrey, S., Ceulemans, P. & Hoebeke, P. (2011). Sex Reassignment Surgery in the Female-to-Male Transsexual. Seminars in Plastic Surgery, 25, 3.
  • Selvaggi, G. & Bellringer, J. (2011). Gender reassignment surgery: an overview. Nature reviews urology.
  • Selvaggi, G., Hoebeke, P., Ceulemans, P., Hamdi, M., Van Landuyt, K., Blondeel, P., De Cuypere, G. & Monstrey, S. (2009). Scrotal Reconstruction in Female-to-Male Transsexuals: A Novel Scrotoplasty. Plastic and Reconstructive Surgery, 123, 6, 1710-1718.
  • Spinoit, A.-F., Roth, J., Waterschoot, M., Hoebeke, P., Monstrey, S., Buncamper, M., … Lumen, N. (2020). Metoidioplasty followed by secondary phalloplasty : the way to fewer complications? EUROPEAN UROLOGY OPEN SCIENCE19(Supplement 2), e2403–e2403.
  • Al-Tamimi M, Pigot GL, van der Sluis WB, van de Grift TC, van Moorselaar RJA, Mullender MG, Weigert R, Buncamper ME, Özer M, de Haseth KB, Djordjevic ML, Salgado CJ, Belanger M, Suominen S, Kolehmainen M, Santucci RA, Crane CN, Claes KEY, Monstrey S, Bouman MB. The Surgical Techniques and Outcomes of Secondary Phalloplasty After Metoidioplasty in Transgender Men: An International, Multi-Center Case Series. J Sex Med. 2019 Nov;16(11):1849-1859.