Wereld Aids Dag: Test & Tell!

01/12/2021

Vandaag is het Wereldaidsdag en roepen we op tot solidariteit met mensen die leven met hiv! Wereldwijd dragen mensen op 1 december een rood lintje en worden er verschillende acties opgezet om het stigma te doorbreken. Voor een overzicht van deze acties verwijzen we je graag naar de website van Sensoa.

In Vlaanderen en Brussel is het nog steeds onbekend hoeveel transgender en non-binaire personen er precies leven met hiv. Daarom lanceert het Transgender Infopunt vandaag de ‘Test&Tell‘ studie: een onderzoek naar de seksuele gezondheid van transgender en non-binaire personen in Vlaanderen en Brussel. Op maandag 6 december starten we met de dataverzamelingsfase van deze nieuwe studie. Mogelijk kom jij één van onze onderzoekers tegen!

Omschrijving en doelstelling van het onderzoek

In Europa en Vlaanderen is er tot op vandaag weinig geweten over de seksuele gezondheid van transgender en non-binaire personen, voornamelijk met betrekking tot hiv-prevalentie. Op internationaal niveau zien we dat transgender personen door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) beschouwd worden als één van de vijf sleutelpopulaties met een verhoogd risico op hiv-besmetting. Er is momenteel echter  geen representatief Europees onderzoek dat dit kan bevestigen of ontkrachten. Daarom zal het TIP een grootschalige studie uitvoeren naar de seksuele gezondheid van transgender en non-binaire personen, waarbij we ook in kaart zullen brengen hoeveel personen binnen deze diverse populatie leven met hiv. Door middel van dit onderzoek kunnen, mocht daar nood aan zijn, transgender-inclusieve informatie-, interventie- en preventiecampagnes opgezet worden.

Meer informatie over de achtergrond van deze studie kan je hier lezen.

Opzet van het onderzoek

Een centrale doelstelling van dit onderzoek is om een zo representatief mogelijke steekproef van transgender en non-binaire personen te bekomen. Wanneer we enkel gegevens zouden verzamelen binnen de transgenderzorg of grote evenementen (bijv. de Belgian Pride of T-Day), missen we een groot deel van deze diverse populatie. Sommigen hebben immers geen nood aan transgenderzorg, en anderen zal je niet terugvinden op een bijeenkomst van een praatgroep of LGBTQ+ evenement.

Daarom werd in de voorbereidende fase van dit onderzoek een “community mapping” studie uitgevoerd, waarbij werd nagegaan op welke plaatsen transgender en non-binaire personen in Vlaanderen en Brussel samenkomen. Op basis hiervan werd een lijst opgesteld van plaatsen die we zullen bezoeken om data te verzamelen (cafés, praatgroepen, evenementen, individuele zorgverleners, genderteams, online discussiegroepen en fora). Uit deze lijst worden willekeurige plaatsen en tijdstippen geselecteerd. Een willekeurige selectie is belangrijk om ervoor te zorgen dat bepaalde subgroepen niet over- of onderbelicht blijven, wat de gegevens kan beïnvloeden. Dit betekent ook dat je je niet zelf kan aanmelden voor deelname in deze studie. Maar je kan ons wel tegenkomen en we kunnen je dan vragen om deel te nemen.

Meer over dit onderdeel van de studie, kan je in deze video bekijken.

Wat wordt er van de deelnemers verwacht?

Per drie maanden maken we een planning op met plaatsen en tijdstippen die we zullen bezoeken om deelnemers te rekruteren. Ook hier is het belangrijk dat de (potentiële) deelnemers willekeurig geselecteerd worden. Zo zullen we bijvoorbeeld aan elke derde persoon die een praatgroep binnenkomt, vragen of die bereid is deel te nemen aan de studie. Deze methode dient opnieuw om te vermijden dat personen zichzelf selecteren of dat de onderzoeker onbewust bepaalde mensen wel of niet selecteert.

Wanneer je als  deelnemer wordt uitgenodigd en toestemt om deel te nemen aan de studie, vragen we 2 zaken van jou:

  1. Je wordt gevraagd een speekselstaal af te nemen. Op dat speekselstaal wordt door het laboratorium van het Instituut voor Tropische Geneeskunde (ITG) een test op hiv-besmetting uitgevoerd. Twee weken na de speekselstaalafname kan je jouw testresultaat zelf raadplegen via het beveiligd Swab2know-platform met je persoonlijke login en wachtwoord. Als TIP-team hebben we zelf geen enkele inzage in de persoonlijke uitslag van je hiv-test. Deze data worden immers enkel bewaard bij het ITG. Mocht je test positief zijn, dan word je persoonlijk gecontacteerd door het ITG voor verdere opvolging (o.a. om via een bloedafname een bevestigende test uit te voeren).
  2. Daarnaast dien je een korte vragenlijst in te vullen (via een tablet/laptop van de onderzoeker of de eigen smartphone). Aan de hand van deze vragen wordt gepeild naar jouw seksuele contacten en mogelijke seksuele en andere risico’s. Op deze manier kan er een verband gevonden worden tussen bepaald gedrag en het risico op hiv-besmetting. Het invullen van deze vragenlijst duurt slechts 10 minuten.

Op het eind van deze vragenlijst kan je aangeven of je ook nog een tweede vragenlijst wil invullen van ongeveer 20 minuten die dieper ingaat op je seksuele gezondheid in brede zin. Indien je hiervoor toestemming geeft, zal je twee weken na het invullen van de eerste vragenlijst een tweede vragenlijst ontvangen via email waarin gepeild wordt naar de ervaringen met soloseks en seksueel contact, seksuele oriëntatie en genderidentiteit, eigen lichaamsbeleving, seksuele tevredenheid, veilig vrijen, en de noden die nog leven op het vlak van seksuele gezondheid. Let op: deze mail wordt niet verstuurd via het TIP maar via het ITG omdat wij geen persoonlijke gegevens van jou (mogen) bewaren. Je persoonlijke gegevens zullen overigens nooit vrijgegeven worden.